Noc Świętojańska nad wodą – wianki i ogniska wokół Gdańska
Najkrótsza noc roku przypada 23 czerwca. Sprawdź, gdzie wokół Gdańska puścić wianek na wodę, skoczyć przez ognisko i powitać lato – z Wyspy Sobieszewskiej masz do wody najbliżej.
Najkrótsza noc roku zbliża się wielkimi krokami. W nocy z 23 na 24 czerwca przypada Noc Świętojańska – znana też jako Noc Kupały czy sobótka – jedno z najstarszych słowiańskich świąt, które od wieków celebruje przesilenie letnie, ogień i wodę. A trudno o lepsze miejsce na powitanie lata niż Wyspa Sobieszewska, otoczona z każdej strony wodą: Martwą Wisłą, Przekopem Wisły i otwartym Bałtykiem.
Skąd wzięła się Noc Świętojańska?
Noc Świętojańska to święto na styku dwóch tradycji. Jego korzenie sięgają przedchrześcijańskiej Nocy Kupały – słowiańskiego obrzędu związanego z letnim przesileniem, kiedy dzień jest najdłuższy, a noc najkrótsza w całym roku. Później Kościół powiązał ją z wigilią narodzin św. Jana Chrzciciela (24 czerwca) i tak narodziła się nazwa, której używamy dziś.
Dwa żywioły grały w tę noc rolę pierwszoplanową:
- Ogień – rozpalano wielkie ogniska, zwane sobótkami, a śmiałkowie skakali przez płomienie, co miało chronić przed chorobami i złymi mocami
- Woda – panny puszczały na rzekę wianki ze świecami; jeśli wianek wyłowił kawaler, wróżyło to rychłe zamążpójście, a jeśli płynął spokojnie – szczęście w nadchodzącym roku
Do tego dochodziły poszukiwania mitycznego kwiatu paproci, zbieranie ziół o rzekomo wyjątkowej mocy i wspólne śpiewy do białego rana. Wiele z tych zwyczajów przetrwało do dziś – i właśnie nad wodą wracają każdego czerwca.
Kiedy świętujemy w 2026 roku?
Sama Noc Świętojańska wypada w nocy z wtorku 23 na środę 24 czerwca 2026. Ponieważ to środek tygodnia, większość plenerowych imprez w Trójmieście organizatorzy przenoszą na poprzedzający weekend, 19–21 czerwca. Warto więc zaplanować świętowanie na dwa terminy: kameralne, własne ognisko w sam dzień przesilenia oraz większe wydarzenia w weekend.
To również nieformalny początek sezonu – po Nocy Świętojańskiej kalendarz wydarzeń nad Zatoką Gdańską rusza pełną parą.
Gdzie powitać lato wokół Gdańska?
W okolicy nie brakuje miejsc, w których tradycja wianków i ognisk wciąż jest żywa. Programy ustalane są zwykle na kilka tygodni przed świętem, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny, ale to dobre tropy na ten weekend:
- Święto Kupały na Oruni (Gdańsk) – w GAK Stacja Orunia odbywają się bezpłatne warsztaty plecenia wianków, opowieści o dawnych obrzędach i poranna joga; impreza rodzinna i kameralna
- Plaże Trójmiasta – w Jelitkowie i na Przymorzu organizowane są wieczorne spotkania z plecieniem wianków, wspólnym wejściem do morza o zachodzie słońca i tańcami przy muzyce
- Cudawianki w Gdyni – największa plenerowa impreza powitania lata w regionie odbędzie się w sobotę 27 czerwca 2026 na plaży Gdynia Śródmieście; całodniowy, bezpłatny festiwal z koncertami, trwający od południa do północy
Do tego dochodzą koncerty i pokazy w samym Gdańsku – ich szczegółowy program publikowany jest na miejskich portalach wydarzeń bliżej terminu.
Najpiękniejsza Noc Świętojańska? Tuż za progiem domku
Nie trzeba jednak jechać daleko, by przeżyć tę noc w wyjątkowej scenerii. Wyspa Sobieszewska to jedno z najbardziej „wodnych" miejsc w całym Gdańsku – a właśnie woda jest sercem tego święta.
- Wianek na Martwej Wiśle – spokojny nurt rzeki opływającej wyspę to idealne miejsce, by puścić własnoręcznie upleciony wianek; polne i ogrodowe kwiaty zbierzesz po drodze
- Zachód słońca nad Przekopem Wisły – w okolicy Mewiej Łachy słońce zachodzi nad wodą późno, dobrze po dwudziestej; to jeden z najpiękniejszych widoków na całej wyspie
- Wieczór na plaży – sobieszewskie plaże o tej porze roku są jeszcze ciche i niemal puste; idealne na spacer brzegiem i powitanie najkrótszej nocy roku
Pamiętaj tylko, że na terenach rezerwatów i w sezonowych strefach ochronnych obowiązują zakazy rozpalania ognia – własne ognisko zaplanuj wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych.
Lato zaczyna się nad wodą
Noc Świętojańska to symboliczny moment, w którym lato wkracza na dobre. Dla Wyspy Sobieszewskiej, gdzie rzeka spotyka się z morzem, to święto wręcz stworzone na miarę miejsca. Po nim sezon rozkręca się na dobre – w czerwcu odbyło się już Szantowe Powitanie Lata w Świbnie, a w lipcu czeka m.in. gdańska FETA – Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych, rodzinny Harpuś z mapą do Zbiornika Kazimierz oraz Świbnieńskie Lato na samej wyspie.
Jeśli zatrzymujesz się u nas w drugiej połowie czerwca, masz okazję przeżyć najkrótszą noc roku dokładnie tam, gdzie ma ona największy sens – z wiankiem w dłoni, nad wodą, w blasku zachodzącego nad Wisłą słońca.
Noc Świętojańska 2026 przypada w nocy z 23 na 24 czerwca; główne plenerowe wydarzenia w Trójmieście odbywają się w weekend 19–21 czerwca. Cudawianki w Gdyni – 27 czerwca, wstęp wolny. Programy i godziny warto potwierdzić na bieżąco na miejskich portalach wydarzeń.