Przyroda Wyspy Sobieszewskiej – rezerwaty, ptaki i foki

Rezerwat Ptasi Raj – ścieżka dydaktyczna i wieże obserwacyjne

Rezerwat przyrody „Ptasi Raj" (Górki Wschodnie) to 188 hektarów chronionej przyrody u ujścia Śmiałej Wisły, założony w 1959 roku. Jego sercem są dwa jeziora przybrzeżne – Karaś i Ptasi Raj – otoczone rozległymi trzcinowiskami i lasem sosnowym.

Co można zobaczyć w Ptasim Raju?

• Ponad 200 gatunków ptaków, w tym 45 gatunków lęgowych – jeden z najbogatszych ostojów ptaków w Polsce
• Bielik zwyczajny (orzeł bielik) – symbol Polski, regularnie obserwowany nad jeziorami rezerwatu
• Sokół wędrowny – jeden z najszybszych ptaków świata, dawniej uważany za wyginięty w Polsce
• Łabędzie, gęsi, kaczki, mewy, rybitwy, czaple siwe, bociany
• Błotniaki stawowe i zbożowe, jastrzębie, myszołowy
• Wodniczka i trzcinniczek – śpiewające ptaki trzcinowisk, wskaźniki czystości siedlisk
• Jesienią i wiosną: spektakularne przeloty dziesiątek tysięcy ptaków wodnych i wróblowych

Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna

Trasa liczy około 6 km i prowadzi przez las sosnowy, wzdłuż jeziora Karaś, po historycznej Grobli Kamiennej z 1887 roku (spektakularny widok na połączenie Wisły z Bałtykiem), aż do dzikiej plaży w Górkach Wschodnich. Wzdłuż szlaku: 10 tablic edukacyjnych z ilustracjami gatunków i opisami ekosystemów, dwie wieże obserwacyjne z widokiem na jeziora. Czas przejścia: 2–5 godzin.

Dostęp: autobus linii 112 z przesiadką na 186 (przystanek Górki Wschodnie), mały parking przy ul. Nadwiślańskiej. Wstęp wolny, otwarty przez cały rok.

Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN – zajęcia edukacyjne

Przy wejściu do rezerwatu działa Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk (ul. Nadwiślańska 108). Stacja prowadzi długoterminowe badania migracji ptaków i oferuje płatne zajęcia edukacyjne dla grup szkolnych i dorosłych: ok. 2 godziny, do 35 osób, prezentacje multimedialne, pokazy okazów ptasich, nagrania głosów.

Rezerwat Mewia Łacha – foki bałtyckie i europejskie rarytasy

Rezerwat „Mewia Łacha" (Świbno) to mniejszy, lecz jeszcze bardziej wyjątkowy fragment przyrody: zaledwie 19 ha na wyspie i 131 ha po drugiej stronie Przekopu Wisły koło Mikoszewa. Założony w 1991 roku, słynie przede wszystkim jako jedyne naturalne siedlisko fok bałtyckich w Polsce.

Dlaczego Mewia Łacha jest wyjątkowa?

• Foki szare i obrączkowane – odpoczywają na piaszczystych łachach u ujścia Wisły, widoczne z platformy widokowej; latem najlepiej widoczne z łodzi
• Największa w Europie koncentracja mewy małej – w szczycie sezonu nawet 40 000 osobników na raz
• Jedyne w Polsce stanowisko lęgowe rybitwy popielnej – arctic tern migrująca aż z Antarktydy
• Biegus zmienny migrujący z Syberii – spektakularny widok podczas przelotów
• Ostrygojady, kormorany, sieweczki, kaczki lodówki, gągoł, czernica
• Rodzina bobra europejskiego w zarastającym jeziorku na terenie rezerwatu
• Blisko 300 gatunków roślin naczyniowych, w tym rzadkie gatunki nadmorskie

Jak dotrzeć i co zobaczyć?

Pieszo: 2 km od Świbna wzdłuż brzegu Przekopu Wisły lub rowerem. Na końcu ścieżki czeka platforma widokowa z widokiem na łachy, gdzie wylegują się foki. W sezonie letnim (lipiec–sierpień) odbywają się spotkania edukacyjne z ornitologami przy wieży obserwacyjnej.

Rejs statkiem z portu w Świbnie (ok. 2 godziny) daje możliwość obserwacji rezerwatu i fok od strony morza.

Stacja Biologiczna UG i Laboratorium Wydmowe

W bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu Ptasi Raj działa Stacja Biologiczna Uniwersytetu Gdańskiego oraz unikalne na skalę kraju Laboratorium Wydmowe. Od 2014 roku realizują program „Wyspa Przyrodników" – warsztaty biologiczne i ekologiczne, wejścia po wcześniejszym umówieniu.

Kiedy przyjeżdżać?